Dactyloscoop: mens of machine?

Geschreven door Ruud Huijts op donderdag, 17 mei 2018. Gepost in Blog

Dactyloscoop: mens of machine?

Een deskundig persoon een dactyloscoop (machine) noemen, vind ik misplaatst. Overheid let meer op uw woorden. In dactyloscopie onderzoekt een dactyloscopist (expert) vingerafdrukken met een dactyloscoop (apparaat). Logisch toch?

Dactyloscoop verwarrend gebruikt

Jarenlang heb ik mij met de ontwikkeling van biometrische identiteitsvaststelling  in de strafrechtsketen en vreemdelingenketen mogen bemoeien.  Soms kwam de term dactyloscoop voorbij. Dit was voor mij vanzelfsprekend de aanduiding voor apparatuur. Tot mijn verrassing en ontsteltenis werd vaak een persoon bedoeld.
Betrouwbaar (forensisch) onderzoek kan niet zonder juiste aanduiding van monster (“spoor”), gebruikte apparatuur, gevolgde procedures,  uitvoerend specialist, etc. Ik dacht heel naïef, dat het verwarrende  woordgebruik wel zou overwaaien.

WODC-rapport hardnekkig voorbeeld

Onduidelijke woordkeuze blijkt hardnekkig. Uit 2017 stamt een onderzoeksrapport “De toepassing van handpalmafdrukken voor de opsporing en vervolging”. In dit WODC-rapport wordt 17x het woord dactyloscoop voor menselijke expert gebruikt.
Zijn de auteurs zich niet bewust geweest van dit vreemde woordgebruik? Hebben zij bewust voor twijfelachtig “jargon” gekozen? Is de woordkeuze niet geheel onafhankelijk? Ik weet het niet, maar ik zie geen enkele reden waarom niet duidelijker voor dactyloscopist gekozen is.

Analogie microscopie en spectroscopie

Ik heb ooit leiding mogen geven aan het Microscopisch Laboratorium van Akzo Nobel Coatings in Sassenheim. Als toen een medewerk(st)er binnen was gekomen met de mededeling “ik ben een microscoop”, had ik waarschijnlijk terstond contact opgenomen met de bedrijfsarts. In de wereld van de microscopie is het overduidelijk dat een microscoop een apparaat is. De onderzoeker is de microscopist.
Spectroscopie is een ander enorm vakgebied. Als fysisch chemicus ben ik met vele vormen in aanraking gekomen. Er bestaan talloze verschillende spectrometers of spectroscopen (apparaten, machines). Spectroscopisten (mensen) werken met deze apparatuur. Had ik mijzelf toen spectroscoop genoemd, had ik mij terstond volledig ongeloofwaardig gemaakt.
Ik vind het cruciaal om die termen te gebruiken die de facetten van onderzoek ondubbelzinnig dekken. Daarom roep ik iedereen op te stoppen met dactyloscoop als benaming voor dactyloscopie­deskundige.

Belang dactyloscopie groot

Dactyloscopie wordt gebruikt om vingerafdrukken zichtbaar te maken, te classificeren en te identificeren. Er kan bekeken worden of afdruksporen van bijvoorbeeld vingers die zijn gevonden op de plaats delict, overeenkomen met die van een verdachte of van anderen. Dactyloscopie als deel van forensisch opsporing speelt een voorname rol in ons strafrecht.
Het verwarrende gebruik van dactyloscoop binnen de Nederlandse overheid bevreemdt mij daarom zeer. Grappig vind ik, dat in Baantjers “De Cock en de ganzen van de dood” een dactyloscoop (persoon) voorkomt en in de Engelse versie “DeKok and the Geese of Death” dactyloscopist. Wat zou er gebeurd zijn, als de vertaling andersom geweest was?

Dactyloscopie in praktijk

Over de auteur

Ruud Huijts

Ruud Huijts

Ruud is mede-oprichter en voorzitter van de Vereniging Voor Biometrie & Identiteit (VVBI). Hij is als zelfstandig onafhankelijk adviseur werkzaam vanuit SAMENZICHT Consultancy. Ruud heeft zich met (de organisatie van) biometrie en identiteit beziggehouden bij o.a.  Regiopolitie Amsterdam-Amstelland, Dienst Justitiële Inrichtingen en Ministerie van Veiligheid en Justitie. Hij is van mening, dat biometrie juist in het digitale tijdperk noodzakelijk is om personen betrouwbaar te herkennen zonder afbreuk aan privacy te doen. 

Plaats een reactie

U plaatst een reactie als gast U kunt hieronder inloggen

Bestuursleden VVBI

Deze personen vormen het bestuur van de Vereniging voor Biometrie & Identiteit:

Voorzitter Ruud Huijts
Secretaris Ron van Troost
Penningmeester René Besselink
Public Relations Werner Roest
Kennisrelaties Arnout Ruifrok

Help mee aan vvbi.nl

De Vereniging voor Biometrie & Identiteit (VVBI) bestaat sinds 25 januari 2013. Help mee van deze website een informatief platform voor biometrie en identiteit te maken, dat zijn weerga niet kent.

Lever materiaal en/of ideeën aan!
Stuur een e-mail naar de beheerder/voorzitter Ruud Huijts.